Pinokkio-snavel als aanpassing aan klimaatverandering met Jan van Gils

Het waren de snavels van de verwante vinken op de verschillende eilanden van de Galapagos archipel die Darwin op het spoor zetten van zijn evolutietheorie. Veranderende omstandigheden leiden tot aanpassing in lichaamsbouw: kijk maar naar die verwante vogels op de verschillende eilanden: de ene heeft een dikke snavel ontwikkeld, de andere een lange.

Nu, bijna twee eeuwen na Darwins ontdekking in de stille oceaan, houden vogelsnavels de biologen nog steeds bezig. Deze keer is het de snavel van de kanoet, het dappere, compacte steltlopertje, dat ieder jaar de halve wereldbol overvliegt om te broeden en te eten. Vogelonderzoeker professor Jan van Gils van het NIOZ en de RuG heeft, als een hedendaagse Darwin, opnieuw de evolutie betrapt, deze keer bij de veranderingen van de kanoetensnavel.

Onder invloed van de opwarming van de aarde wordt de kanoet kleiner, maar de snavel van de exemplaren die in deze veranderende wereld overleven, krimpt minder hard mee, zodat in verhouding tot de rest van het lichaam de snavel groter is geworden. Een Pinokkio-snavel, noemt van Gils dat. En hij komt met een nieuwe onthulling: niet alleen de snavel verandert, ook komen er sinds hij begonnen is met zijn metingen steeds minder mannetjes uit het ei. De kanoet produceert vooral vrouwtjes.